Samoobrona gospodarcza i suwerenność żywnościowa
Suwerenność żywnościowa to nie tylko nowoczesny termin geopolityczny – to fundament czegoś, co w Polsce od ponad 150 lat z powodzeniem nazywamy samoobroną gospodarczą.
24 września, w historycznym, liczącym ponad 110 lat budynku siedziby KZRSS „Społem”, odbyła się wyjątkowa debata poświęcona bezpieczeństwu kraju, odporności systemu żywnościowego oraz przyszłości polskiej spółdzielczości.
Wydarzenie zgromadziło ekspertów, naukowców oraz praktyków rynkowych, którzy wspólnie szukali odpowiedzi na pytania o rolę tradycyjnych form zrzeszania się w obliczu współczesnych wyzwań globalnych. Dyskusja koncentrowała się wokół trzech kluczowych obszarów:
• Tradycja „Społem” jako tarcza obronna kraju: Przez półtora wieku, stawiając czoła zaborom, wojnom i głębokim zmianom ustrojowym, „Społem” nieprzerwanie budowało niezależność polskiego handlu i rolnictwa. Spółdzielczość od zawsze stanowiła kręgosłup krajowego systemu żywnościowego, łącząc lokalnych producentów z konsumentami na zasadach solidarności i sprawiedliwego handlu.
• Współczesna epoka i nowe wyzwania: Dzisiejsza rzeczywistość to czas globalnych kryzysów klimatycznych, agresywnej konsolidacji rynkowej, niepewności łańcuchów dostaw oraz gwałtownej cyfryzacji. Zadaniem „Społem” na dziś i jutro jest ponowne zdefiniowanie pojęcia samoobrony gospodarczej. W świecie zdominowanym przez globalne korporacje kluczowe staje się skuteczne chronienie lokalności, jakości oraz suwerenności rynkowej Polski.
• Odpowiedzialność i pokora w pracy z żywnością: Żywność to nie jest zwykły towar podlegający wyłącznie prawom spekulacji. Praca z nią wymaga społecznej odpowiedzialności i wrażliwości. Uczestnicy panelu zgodnie podkreślali, że zabezpieczenie stałego dostępu do zdrowej, lokalnej żywności bezpośrednio wpływa na jakość życia obywateli oraz na stabilność ekonomiczną całego kraju.
W debacie wzięli udział przedstawiciele sektora spółdzielczego i nauki:
• Ryszard Jaśkowski – Prezes Zarządu KZRSS „Społem”, Zastępca Prezesa Krajowej Rady Spółdzielczej oraz nowo wybrany członek Rady Dyrektorów ICA (2026-2030), reprezentujący polski ruch spółdzielczy na arenie międzynarodowej (Euro Coop, Consumer Cooperative Worldwide).
• Alicja Wójcik (Prowadząca) – koordynatorka Koalicji Suwerenności Żywnościowej oraz pracowniczka naukowa Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.
• Katarzyna Maciąg – prezeska Kooperatywy Dobrze i koordynatorka ds. relacji, wnosząca perspektywę nowoczesnego, miejskiego kooperatyzmu spożywczego.
• Aneta Englot – prezes zarządu KZR Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, ekspertka ekonomii społecznej i członkini zarządu OZRSS, łącząca spółdzielczość wiejską z socjalną.
• dr Aleksandra Bilewicz – socjolożka i adiunktka w IRWiR PAN, badająca historię ruchów spółdzielczych oraz społeczne aspekty zmian na wsi.
Silna polska spółdzielczość to nie tylko dumnie pielęgnowana przeszłość, ale przede wszystkim kluczowy filar budowania bezpiecznej i odpornej na kryzysy przyszłości kraju oraz silna pozycja Polski na arenie międzynarodowej
